{"id":2672,"date":"2020-09-30T18:23:47","date_gmt":"2020-09-30T16:23:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.farabrodnica.pl\/wordpress\/?page_id=2672"},"modified":"2022-06-24T00:07:45","modified_gmt":"2022-06-23T22:07:45","slug":"elementor-2672","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.farabrodnica.pl\/wordpress\/elementor-2672\/","title":{"rendered":"Zgromadzenie Si\u00f3str S\u0142u\u017cebniczek Niepokalanego Pocz\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
Siostry S\u0142u\u017cebniczki z Brodnickiej wsp\u00f3lnoty
S. Donata, S. Reginalda, S. Magdalena, S. Ernestyna<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Zgromadzenie Si\u00f3str S\u0142u\u017cebniczek Niepokalanego Pocz\u0119cia
Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny<\/h3>\n

Congregatio Sororum Ancillarum
ab Immaculata Conceptione BMV<\/h3>\n
 <\/div>\n
100 LAT POS\u0141UGI
W BRODNICY<\/strong><\/span><\/div>\n

<\/div>

<\/div>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Z<\/span>gromadzenie Si\u00f3str S\u0142u\u017cebniczek Niepokalanego Pocz\u0119cia NMP wyros\u0142o z ufnej modlitwy i wielkiej ofiary naszego Za\u0142o\u017cyciela b\u0142. Edmunda Bojanowskiego, z Jego charyzmatycznego odczytania Ewangelii w aspekcie szeroko poj\u0119tej s\u0142u\u017cby. Jako<\/span> \u015bwiecki chrze\u015bcijanin \u017cy\u0142 w pe\u0142ni tajemnic\u0105 chrztu \u015bwi\u0119tego. Heroiczny \u015bwiadek Ewangelii \u2013 jak nazwa\u0142 go \u015bw. Jan Pawe\u0142 II \u2013 we wszystkich dzia\u0142aniach kierowa\u0142 si\u0119 pragnieniem, by wszyscy ludzie stali si\u0119 uczestnikami odkupienia. Zostawi\u0142 nam, swoim duchowym c\u00f3rkom przejrzysty, czytelny znak, gdzie szuka\u0107 mocy i jak pod\u0105\u017ca\u0107 drog\u0105 wewn\u0119trznego zjednoczenia z Bogiem. Ten rys osobistego zjednoczenia z Jezusem nakre\u015bli\u0142 w przes\u0142aniu zostawionym siostrom: \u201ePracuj dusz\u0105 mi\u0142uj\u0105c Boga nade wszystko. Pracuj sercem \u0107wicz\u0105c si\u0119 w mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego. Pracuj my\u015bl\u0105 trzymaj\u0105c j\u0105 nieoderwan\u0105 od Krzy\u017ca Chrystusowego. Pracuj r\u0119k\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c ubogim i chorym, jakby\u015b samemu Jezusowi s\u0142u\u017cy\u0142a.<\/em> […] Nie szukaj zap\u0142aty na ziemi, nie pracuj dla siebie, ale dla Boga i bli\u017anich<\/em>\u201d.\u00a0\u00a0\u00a0
<\/span><\/p>

(Z listu do jednej z si\u00f3str).<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"edmund-bez-napisu\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

B\u0141OGOS\u0141AWIONY EDMUND BOJANOWSKI<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

G\u0142\u00f3wnym inicjatorem przybycia pierwszych\u00a0 si\u00f3str naszego Zgromadzenia do Brodnicy by\u0142\u00a0 \u00f3wczesny proboszcz parafii farnej ks. W\u0142adys\u0142aw Fischoeder, kt\u00f3ry ju\u017c od kwietnia 1920 r. prowadzi\u0142 rozmowy z W\u0142adzami Zgromadzenia\u00a0 w celu\u00a0\u00a0 obj\u0119cia przez nie pos\u0142ugi\u00a0 w\u00a0 Szpitalu Powiatowym oraz pracy wychowawczej w Sieroci\u0144cu. <\/span>Formalne obj\u0119cie\u00a0 pierwszej plac\u00f3wki przy szpitalu nast\u0105pi\u0142o dnia 1 pa\u017adziernika 1920 r.\u00a0 W tym\u017ce dniu do Brodnicy przyjecha\u0142y 3 siostry, aby przej\u0105\u0107 szpital po ewangelickich diakonisach. Na pocz\u0105tek zaj\u0119\u0142y si\u0119 siostry piel\u0119gnowaniem chorych, prowadzeniem administracji\u00a0 i dzia\u0142em gospodarczym szpitala. Wkr\u00f3tce, ze wzgl\u0119du na wielo\u015b\u0107 pracy w szpitalu, zosta\u0142a zwi\u0119kszona liczba si\u00f3str do 5. Szpital m\u00f3g\u0142 w\u00f3wczas pomie\u015bci\u0107 100 chorych. W latach 1935- 1937 zosta\u0142 on rozbudowany i dostosowany do \u00f3wczesnych wymog\u00f3w lecznictwa i higieny. <\/span>Z\u00a0 czasem liczba si\u00f3str wzros\u0142a do 8, dlatego te\u017c podj\u0119\u0142y dodatkowo prac\u0119 piel\u0119gniarsk\u0105 w trzech przychodniach. Prowadzi\u0142y tak\u017ce\u00a0 akcj\u0119 do\u017cywiania ubogich wydaj\u0105c\u00a0 przy furcie klasztornej 374 obiad\u00f3w i 114 \u015bniada\u0144. Kiedy w 1939 r. wybuch\u0142a II wojny \u015bwiatowa, siostry zdecydowa\u0142y si\u0119 na pozostanie w szpitalu dzi\u0119ki skutecznemu wp\u0142ywowi ks. dra Franciszka Mantheya. Wszystkich lekarzy ewakuowano. Po wkroczeniu wojsk niemieckich Szpital Powiatowy zosta\u0142 zamieniony na Szpital Wojskowy, w kt\u00f3rym udzielano pomocy zar\u00f3wno \u017co\u0142nierzom polskim jak i niemieckim. Pierwszym jego\u00a0 dyrektorem zosta\u0142 dr Nickel, kt\u00f3ry by\u0142 siostrom bardzo \u017cyczliwy. Wkr\u00f3tce jednak do\u015bwiadczy\u0142y na w\u0142asnej sk\u00f3rze twardej r\u0119ki okupanta.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Okrutn\u0105 postaw\u0119\u00a0 w\u0142adz niemieckich wobec naszego narodu doskonale obrazuj\u0105 s\u0142owa A. Greisera: \u201e Polacy mog\u0105 u nas pracowa\u0107, lecz jako parobcy, a od was\u00a0 \u017c\u0105dam stanowczo by\u015bcie byli brutalni, twardzi i jeszcze raz twardzi.\u201d<\/strong> <\/span>Nar\u00f3d polski mia\u0142 \u017cy\u0107 w ci\u0105g\u0142ym strachu i psychicznym obezw\u0142adnieniu. Ten cel mia\u0142y osi\u0105gn\u0105\u0107 wizyty namiestnik\u00f3w okr\u0119g\u00f3w i liczne kontrole w szpitalach. Do innych szykan nale\u017ca\u0142y zagro\u017cenia wysiedleniem lub obozem, nakazy zmiany habit\u00f3w na str\u00f3j \u015bwiecki po\u0142\u0105czone z podpisaniem formularzy, informuj\u0105cych, \u017ce siostry zrobi\u0142y to dobrowolnie i tym samym wyrzek\u0142y si\u0119 przynale\u017cno\u015bci do Zgromadzenia. Taki szanta\u017c wznawiany by\u0142 co kilka tygodni. Do bolesnych fakt\u00f3w nale\u017ca\u0142o r\u00f3wnie\u017c usuwanie Krzy\u017cy, zamykanie szpitalnych kaplic, przej\u0119cie administracji szpitali przez w\u0142adze niemieckie, usuwanie si\u00f3str z dotychczasowych mieszka\u0144 do gorszych lub poza w\u0142asny teren. Wskutek tych represji i ci\u0105g\u0142ego zagro\u017cenia ze strony w\u0142adz niemieckich, siostry\u00a0 nie mog\u0142y prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci piel\u0119gniarskiej jak\u0105 \u015bwiadczy\u0142y przed wojn\u0105.Przez ca\u0142y okres okupacji\u00a0 prowadzi\u0142y wi\u0119c akcj\u0119 pomocy Polakom w innym wymiarze , jak np. przed\u0142u\u017canie chorym pobytu w szpitalu, ukrywanie os\u00f3b\u00a0 \u015bciganych przez gestapo, u\u0142atwianie osobom duchownym ( klerykom) przyj\u0119cie do pracy, umo\u017cliwianie chorym przyjmowania sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Mianem \u201epolako\u017cerc\u00f3w\u201d okre\u015blano dra Karla Hammesfahra, kt\u00f3ry po doktorze Nickelu przej\u0105\u0142 funkcj\u0119 dyrektora szpitala w Brodnicy, staj\u0105c si\u0119 tym samym bezpo\u015brednim pracodawca si\u00f3str. Jedna z si\u00f3str we wspomineniach tak opisa\u0142a nowego Prze\u0142o\u017conego: \u201eDr Karl\u00a0 Hammesfahr to bardzo dzielny chirurg ale jeszcze dzielniejszy furiat.\u201d <\/strong>W codziennym kontakcie z siostrami, jak podaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a, by\u0142\u00a0 bardzo niebezpieczny i przykry, a tak\u017ce nieprzejednanym wrogiem polsko\u015bci. Docenia\u0142\u00a0 prac\u0119 si\u00f3str, traktuj\u0105c je jako fachow\u0105 si\u0142\u0119 robocz\u0105. Gdy SS zdecydowa\u0142o si\u0119 odes\u0142a\u0107 siostry do obozu, wtedy dr Hammesfahr powiedzia\u0142: \u201e zabierzcie te polnische Schweine i Ostkamele- ale wpierw przy\u015blijcie takie pracownice- piel\u0119gniarki jak te\u201d<\/strong>. Ostatecznie\u00a0 siostry pozosta\u0142y w szpitalu. W ten spos\u00f3b, ten nieludzki w kontaktach cz\u0142owiek, uratowa\u0142 siostry przed obozem. W zwi\u0105zku z rozbudow\u0105 szpitala w czasie wojny, liczba si\u00f3str wzros\u0142a z 8 do 30, chorych natomiast ze 100 do 260.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Kiedy z nakazu lekarza powiatowego dra Winkoopa, zdj\u0119to krzy\u017ce z sal szpitalnych i zlikwidowano oficjaln\u0105 kaplic\u0119, dyrektor pozwoli\u0142 siostrom na jej\u00a0 przeniesienie do pomieszcze\u0144 si\u00f3str dy\u017curuj\u0105cych w nocy. Sam nawet podda\u0142 t\u0119 my\u015bl , poniewa\u017c uwa\u017ca\u0142, \u017ce Polacy im wi\u0119cej si\u0119 modlili, tym lepiej pracowali. Dla ochrony nieformalnej kaplicy, przed kontrol\u0105 w\u0142adz nadrz\u0119dnych, na drzwiach nakaza\u0142 umie\u015bci\u0107 napis: \u201eNachtwache schlaft\u201d!<\/strong> Przechodzono wi\u0119c cicho, aby nie zbudzi\u0107 \u015bpi\u0105cych. Opiek\u0119 duchow\u0105 nad siostrami przej\u0105\u0142 w tym czasie ks. Leonard Rzoska, kt\u00f3ry codziennie odprawia\u0142\u00a0 Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105, a\u00a0 w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 g\u0142osi\u0142\u00a0 konferencje, podczas kt\u00f3rych, jak wspomina jedna z si\u00f3str \u201e otworzy\u0142 nam szerokie pole dzia\u0142ania w \u017cyciu wewn\u0119trznym, a sam by\u0142 i jest nam \u017cywym przyk\u0142adem intensywnej, wytrwa\u0142ej pracy i gorliwo\u015bci nad szerzeniem Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego w sercach i duszach bli\u017anich\u201d<\/strong> Nabo\u017ce\u0144stwa natomiast odprawiali r\u00f3\u017cni kap\u0142ani. \u201ePodczas tych wszystkich nabo\u017ce\u0144stw modli\u0142y\u015bmy si\u0119 i \u015bpiewa\u0142y\u015bmy pie\u015bni po polsku – a za drzwiami , za \u015bcian\u0105 przechadza\u0142 si\u0119 wr\u00f3g\u201d.<\/strong><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
Budynek by\u0142ej Ubezpieczalni Spo\u0142ecznej na ul.\u017bwirki i Wigury<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Pomimo ponurej i przygn\u0119biaj\u0105cej atmosfery wywo\u0142ywanej przez w\u0142adze niemieckie, codzienne \u017cycie si\u00f3str p\u0142yn\u0119\u0142o g\u0142\u0119bokim nurtem religijnym, pe\u0142ne codziennej ofiary i po\u015bwi\u0119cenia dla bli\u017anich. Duch pogody, jak wspomina\u0142a jedna z si\u00f3str, i wewn\u0119trznego zadowolenia ze spe\u0142nionego dobrze obowi\u0105zku udziela\u0142 si\u0119 wszystkim, kt\u00f3rzy z siostrami wsp\u00f3\u0142pracowali. Pod koniec 1944 roku Niemcy rozgor\u0105czkowani z\u0142ymi wiadomo\u015bciami z frontu, rozpocz\u0119li masowe aresztowania w\u015br\u00f3d pozosta\u0142ej jeszcze inteligencji polskiej. Znale\u017ali te\u017c ofiar\u0119 w szpitalu i zaaresztowali jedn\u0105 z polskich dziewcz\u0105t , kt\u00f3ra by\u0142a pomoc\u0105 piel\u0119gniarek, nale\u017c\u0105c\u0105 do A.K. Aresztowana , pod wp\u0142ywem szykan w \u015bledztwie, za\u0142ama\u0142a si\u0119. Nast\u0105pi\u0142y wi\u0119c dalsze aresztowania, poniewa\u017c siatka A.K. by\u0142a do\u015b\u0107 szeroko rozwini\u0119ta w\u015br\u00f3d pomocniczego personelu szpitala. Aresztowano te\u017c nasz\u0105 kandydatk\u0119- Marysi\u0119 ( s. Mieczys\u0142aw\u0119 Wierzbowsk\u0105). Po trzydniowym \u015bledztwie Marysia zosta\u0142a jednak zwolniona. Z aresztowanych os\u00f3b nie powr\u00f3cili: Halina Gaca i dr Wiwatowski z \u017con\u0105. Niebezpiecze\u0144stwo aresztowania grozi\u0142o te\u017c siostrom. Dyrektor szpitala dr\u00a0 Hammesfahr powiedzia\u0142 pewnego dnia: \u201esiostry, bo i was maj\u0105 na oku\u201d<\/strong>. Do aresztowania si\u00f3str w ostateczno\u015bci nie dosz\u0142o z powodu za\u0142amania si\u0119 frontu niemieckiego i zbyt szybkiej ofensywy wojsk radzieckich.\u00a0 Ostatnie dni okupacji i przesuwanie si\u0119 frontu spowodowa\u0142y dewastacj\u0119 szpitali. Szpital brodnicki zosta\u0142 doszcz\u0119tnie spalony. Dziewi\u0119\u0107 si\u00f3str ewakuowano z chorymi narodowo\u015bci niemieckiej do r\u00f3\u017cnych pobliskich miejscowo\u015bci, mi\u0119dzy innymi do \u015awiecia nad Wis\u0142\u0105 i Wi\u0119cborka a stamt\u0105d do Kamienia Pomorskiego; 4 siostry wys\u0142ane z dzie\u0107mi do Greiswaldu powr\u00f3ci\u0142y do Brodnicy dopiero w czerwcu 1945 r. Pozosta\u0142e 20 si\u00f3str ukry\u0142o si\u0119 przed personelem niemieckim w schronie oddzia\u0142u zaka\u017anego (s\u0105siedni budynek szpitalny) i tak doczeka\u0142y wyzwolenia. <\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Po wyzwoleniu Brodnicy 22 stycznia 1945 r. bezdomne siostry znalaz\u0142y schronienie w domach prywatnych i cz\u0119\u015bciowo na probostwie. Dla bezpiecze\u0144stwa swoich dobroczy\u0144c\u00f3w zmuszone by\u0142y przybra\u0107 ubi\u00f3r \u015bwiecki. Tak prze\u017cy\u0142y 5 tygodni. Gdy front wojenny oddali\u0142 si\u0119 i nast\u0105pi\u0142a wzgl\u0119dna stabilizacja \u017cycia, dr Marceli Jakubiak, w charakterze tymczasowego dyrektora szpitala, zacz\u0105\u0142 organizowa\u0107 zast\u0119pczy szpital w budynku by\u0142ej Ubezpieczalni Spo\u0142ecznej. Siostry wi\u0119c, zacz\u0119\u0142y zwozi\u0107 \u0142\u00f3\u017cka i sprz\u0119ty gospodarstwa domowego od ofiarnych ludzi. Wkr\u00f3tce uda\u0142o si\u0119 otworzy\u0107 szpital. Lekarze mogli nawet dokonywa\u0107 zabieg\u00f3w chirurgicznych i okulistycznych dzi\u0119ki zapobiegliwo\u015bci jednej z si\u00f3str, kt\u00f3ra w czasie ewakuacji zapakowa\u0142a wszystkie instrumenty chirurgiczne i fartuchy operacyjne. Puszki do sterylizowania i inne narz\u0119dzia pracy znajdowa\u0142y siostry z czasem u ludzi.<\/span> Praca si\u00f3str w szpitalu powojennym by\u0142a bardzo trudna i uci\u0105\u017cliwa. Utrudnia\u0142y j\u0105 m.in. brak koc\u00f3w, bielizny po\u015bcielowej, bielizny osobistej dla pacjent\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie dotkliwie odczuwano brak \u017cywno\u015bci. Zacz\u0119\u0142y si\u0119 wi\u0119c pojawia\u0107 ci\u0119\u017ckie przypadki malarii, tyfusu brzusznego, gru\u017alicy. Od 1946 r. warunki pracy szpitalnej zacz\u0119\u0142y stopniowo si\u0119 polepsza\u0107. Szpital otrzyma\u0142 pomoc z Wojew\u00f3dzkiego Wydzia\u0142u Zdrowia i z Unnry ( Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych do Spraw Pomocy i Odbudowy).Z czasem te\u017c powr\u00f3cono do budynku dawnego szpitala na ul. Wiejskiej.<\/span> W szpitalu mieszka\u0142y siostry do 8 czerwca 1955 r.\u00a0 Stamt\u0105d , pod pretekstem odgrzybiania zajmowanych pomieszcze\u0144 ,zmuszone by\u0142y przej\u015b\u0107 do mieszkania przy ul. Przykop 41 ( staro\u015bciniec ko\u015bcielny), nie otrzymawszy od szpitala mieszkania zast\u0119pczego. Dnia 21 pa\u017adziernika 1961 r. – z polecenia ks. Bpa Kowalskiego- zamieszka\u0142y na plebanii przy ul. Farnej 1, a 31 maja 1962 r. zosta\u0142y wszystkie zwolnione z pracy w szpitalu.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

WSP\u00d3LNOTA PRZY SIEROCI\u0143CU<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
Budynek na ul. Tylnej 4 w Brodnicy<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Druga plac\u00f3wka si\u00f3str w Brodnicy zwana \u201eBrodnica Sierociniec\u201d ( w pocz\u0105tkowym okresie nosi\u0142a nazw\u0119 Ochronki), powsta\u0142a r\u00f3wnie\u017c z inicjatywy proboszcza parafii \u015bw. Katarzyny Aleksandryjskiej ks. W\u0142adys\u0142awa Fischoedera. Rozmowy na temat jej obj\u0119cia prowadzone by\u0142y r\u00f3wnorz\u0119dnie z tworzeniem Wsp\u00f3lnoty si\u00f3str przy szpitalu\u00a0 w kwietniu 1920 r., ale do jej realizacji dosz\u0142o dopiero 1 stycznia 1922 r. Zgodnie z umow\u0105, zawart\u0105 pomi\u0119dzy Zgromadzeniem a Zarz\u0105dem Parafii, tego dnia w budynku przy ul. Tylnej 4 (dawna restauracja) zamieszka\u0142y na pocz\u0105tek dwie siostry, jedna do prowadzenia Ochronki, druga do piel\u0119gnowania chorych po domach.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Ksi\u0105dz\u00a0 proboszcz Fischoeder, kupuj\u0105c budynek przy ul. Tylnej 4 z w\u0142asnych funduszy, zaci\u0105gn\u0105\u0142 d\u0142ugi, a wobec trudnych warunk\u00f3w powojennych i zmieniaj\u0105cej si\u0119 warto\u015bci pieni\u0105dza, trudno by\u0142o mu samemu sp\u0142aci\u0107 i r\u00f3wnocze\u015bnie utrzymywa\u0107 now\u0105 plac\u00f3wk\u0119. St\u0105d w grudniu 1922 r. utworzono \u201eKomitet Opieki nad Sieroci\u0144cem\u201d, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 w sp\u0142acie ci\u0105\u017c\u0105cego d\u0142ugu, przy cz\u0119\u015bciowym wsparciu cz\u0142onk\u00f3w tego\u017c Komitetu i uruchomieniu Sieroci\u0144ca. Ksi\u0105dz Proboszcz przed odej\u015bciem z Brodnicy w 1923 r. przepisa\u0142 s\u0105downie fundacj\u0119 na rzecz parafii \u015bw. Katarzyny.<\/span> Sprawa\u00a0 zorganizowania katolicko-polskiej Ochronki i Sieroci\u0144ca, by\u0142a w tamtych czasach bardzo nagl\u0105ca, ze wzgl\u0119du na problem religijno- moralny w tym mie\u015bcie. Dot\u0105d, istnia\u0142y bowiem, tego rodzaju instytucje, prowadzone w duchu ewangelicko-niemieckim, kt\u00f3re nie mog\u0142y odpowiada\u0107 powojennym potrzebom spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego. Dokumenty nie ujawniaj\u0105 ani liczby dzieci, ani \u017ar\u00f3de\u0142 dochodu w pocz\u0105tkowym okresie organizowania si\u0119 Sieroci\u0144ca, wspominaj\u0105 tylko, \u017ce utrzymywa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie ze sk\u0142adek miesi\u0119cznych\u00a0 \u201eTowarzystwa Opieki nad Sieroci\u0144cem\u201d.\u00a0 Siostry podj\u0119\u0142y w tym celu dodatkowo prac\u0119 przy parafii,\u00a0 pranie i napraw\u0119 bielizny ko\u015bcielnej. W roku 1924 w Sieroci\u0144cu przebywa\u0142o ju\u017c 11 podopiecznych. Wraz z przyrostem liczby dzieci powi\u0119ksza\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Wsp\u00f3lnota si\u00f3str, a tak\u017ce liczba personelu \u015bwieckiego. W roku 1930 liczba podopiecznych wzros\u0142a do 24. Na pocz\u0105tku lat trzydziestych przy Sieroci\u0144cu powsta\u0142 tak\u017ce \u017b\u0142obek.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Opr\u00f3cz pracy w Sieroci\u0144cu, Ochronce i w \u017b\u0142obku oraz piel\u0119gniarstwie terenowym ,Siostry oko\u0142o roku 1933 przyj\u0119\u0142y te\u017c\u00a0 prac\u0119 w Oddziale Parafialnym \u201eCaritas\u201d. W ostatnich dniach, przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej, przyby\u0142a tak\u017ce siostra w celu obj\u0119cia funkcji wychowawczyni w internacie uczennic prywatnego liceum i gimnazjum \u017ce\u0144skiego. Przy internacie tym Zgromadzenie planowa\u0142o otwarcie trzeciej Wsp\u00f3lnoty zakonnej w Brodnicy. <\/span>W pierwszych dniach wojny siostry z Sieroci\u0144ca nie uleg\u0142y powszechnym tendencjom ewakuacyjnym panuj\u0105cym w\u00f3wczas w\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stwa. Pozosta\u0142y wszystkie w mie\u015bcie. Niemcy po zdobyciu Brodnicy dnia 5 wrze\u015bnia 1939 r. wydali nakaz zamkni\u0119cia wszystkich Ochronek w mie\u015bcie.Likwidacja Sieroci\u0144ca trwa\u0142a do\u015b\u0107 d\u0142ugo, gdy\u017c z powodu ci\u0119\u017ckich warunk\u00f3w materialnych i zagro\u017cenia ludzkiego \u017cycia nie by\u0142o w\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stwa ch\u0119tnych do adopcji polskich dzieci. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 wi\u0119c trudne dni wegetacji Zak\u0142adu. Z chwil\u0105 zaj\u0119cia miasta, niemieccy urz\u0119dnicy rekwirowali polskim kupcom zapasy towaru. Mi\u0119dzy innymi na\u0142o\u017cyli \u201e beschlagnamt\u201d w piekarni, gdzie Sierociniec mia\u0142 z\u0142o\u017cony zapas m\u0105ki, z kt\u00f3rej za darmo wypiekano chleb dla dzieci zak\u0142adowych. By\u0142o to ze strony okupanta wielk\u0105 krzywd\u0105, gdzy\u017c dzieci przez 3 dni pozosta\u0142y bez chleba. Siostry ratowa\u0142y sytuacj\u0119 jak mog\u0142y, gotuj\u0105c dzieciom zupy. Na interwencj\u0119 siostry kierowniczki Sieroci\u0144ca zwolniono m\u0105k\u0119 z beschlagnamtu. <\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Inna k\u0142opotliwa kwestia – to sprawa odp\u0142atno\u015bci za dzieci. Przedwojenne zapasy aprowizacyjne wyczerpa\u0142y si\u0119 , a nie by\u0142o funduszy na zakup nowych. Dotychczasowej dotacji ustalonej przez w\u0142adze polskie si\u0142\u0105 faktu nie wyp\u0142acano. Na skutek deptania po pi\u0119tach urz\u0119dnikom niemieckim przez siostr\u0119 kierowniczk\u0119, ustalono w ko\u0144cu\u00a0 pomoc w dofinansowaniu zak\u0142adu. Przyznana odp\u0142atno\u015b\u0107 by\u0142a bardzo niska, ale stanowi\u0142a podstawowy, sta\u0142y doch\u00f3d na bie\u017c\u0105ce potrzeby. \u201e Liczy\u0142am na pomoc brodnickiego spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 wspomina s. Kanizja Makowska \u2013 i nie zawiod\u0142am si\u0119. Wspierali nas: ks. Walerian Ossowski, proboszcz parafii brodnickiej, Tomaszowie Glabiszewscy, Kazimierzowie Orlewiczowie, Leonowie Baranowscy,\u00a0 J\u00f3zefowie Znanieccy, Alfonsowie Lewandowscy. Ofiarno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa wyr\u00f3wna\u0142a niedob\u00f3r niemieckiej dotacji finansowanej na tyle, \u017ce mog\u0142am pokry\u0107 koszty wy\u017cywienia dzieci i personelu, a w odzie\u017c zak\u0142ad by\u0142 dostatecznie zaopatrzony\u201d.<\/strong><\/span><\/p>

W czasie niemieckiej okupacji z kaplicy sieroci\u0144ca i pomocy si\u00f3str korzystali kap\u0142ani i \u017co\u0142nierze. W latach 1940-1941 jeden z ksi\u0119\u017cy niemieckich, b\u0119d\u0105cy \u017co\u0142nierzem cz\u0119sto celebrowa\u0142 Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 w domowej kaplicy si\u00f3str, poniewa\u017c obawia\u0142 si\u0119 ujawni\u0107 w ko\u015bciele parafialnym. Pocz\u0105tkowo przyje\u017cd\u017ca\u0142 tylko z kierowc\u0105 , p\u00f3\u017aniej zwerbowa\u0142 wi\u0119cej \u017co\u0142nierzy. Niekt\u00f3rych z nich ochrzci\u0142, przyjmowa\u0142 do I Komunii \u015bwi\u0119tej, odprawia\u0142 dla nich Msze \u015bwi\u0119te i nabo\u017ce\u0144stwa. Prosi\u0142, aby siostry nie bra\u0142y w nich udzia\u0142u, aby w razie ich odkrycia, nie zosta\u0142y poci\u0105gni\u0119te do odpowiedzialno\u015bci.<\/span> Od pa\u017adziernika 1940 r. siostry przyj\u0119\u0142y tak\u017ce do Sieroci\u0144ca chorego ksi\u0119dza radc\u0119 Spitzera z \u0141obdowa, kt\u00f3remu grozi\u0142 ob\u00f3z. Chorego kap\u0142ana otacza\u0142y szczeg\u00f3ln\u0105 opiek\u0105 siostrzan\u0105 i piel\u0119gniarsk\u0105 a\u017c do \u015bmierci, kt\u00f3ra nast\u0105pi\u0142a w marcu 1941 r. Pod koniec wrze\u015bnia 1941 r. otrzyma\u0142y siostry od w\u0142adz niemieckich pisemny nakaz opuszczenia budynku wraz z dzie\u0107mi. Aby uchroni\u0107 je przed obozem, (Sierociniec brodnicki rzekomo mia\u0142 by\u0107 likwidowany jako ostatni na Pomorzu) po porozumieniu si\u0119 z ksi\u0119dzem dziekanem i proboszczem parafii \u015bw. Katarzyny – Paw\u0142em Pankiem, postanowiono wyda\u0107 dzieci sieroci\u0144cowe polskim rodzinom. Og\u0142oszono t\u0119 decyzj\u0119 w ko\u015bciele i zaapelowano do katolickich rodzin o zaopiekowanie si\u0119 dzie\u0107mi. W odpowiedzi na apel , wiele rodzin zaadoptowa\u0142o dzieci, a niekt\u00f3re zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 dopomaga\u0107 dzieciom w przetrwaniu okupacji. Siostrom natomiast przydzielono jeden pok\u00f3j w plebanii przy ul. Farnej 1. Urz\u0105dzenie zak\u0142adu nakazano zostawi\u0107.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Z powodu ograniczonego metra\u017cu lokalowego cz\u0119\u015b\u0107 si\u00f3str z wysiedlonego domu zakonnego wyjecha\u0142a do pracy w innych domach zakonnych, a trzy z tego zespo\u0142u: s. Chwalimira Sobolewska, s. Erazma Lewandowska i s. Romana Kycia mieszka\u0142y na plebanii a\u017c do wyzwolenia. Po rozmieszczeniu dzieci i przeprowadzce si\u00f3str, budynek Sieroci\u0144ca zosta\u0142 zaj\u0119ty przez \u201e Hitler- Jugend\u201d i wewn\u0105trz ca\u0142kowicie przebudowany- dostosowany do potrzeb szko\u0142y gospodarczej. Siostry zamieszka\u0142e na plebanii prowadzi\u0142y akcj\u0119 piel\u0119gniarsk\u0105 i dobroczynn\u0105 w\u015br\u00f3d miejscowej ludno\u015bci, dzieli\u0142y si\u0119 \u017cywno\u015bci\u0105 otrzyman\u0105 za us\u0142ugi piel\u0119gniarskie z rodzinami ubogimi i ukrywaj\u0105cymi si\u0119 przed Niemcami, wysy\u0142a\u0142y paczki dla si\u00f3str i ksi\u0119\u017cy przebywaj\u0105cych w lagrach oraz wysiedlonych do Generalnej Guberni. Po wyzwoleniu Brodnicy 22 stycznia 1945 roku, dom Sieroci\u0144ca wykorzystano na dom noclegowy dla wojska radzieckiego. Dzi\u0119ki szybkiej orientacji i zabezpieczeniu przed zniszczeniem budynku Sieroci\u0144ca i dzi\u0119ki staraniom podj\u0119tym przez administratora domu, ks. Stanis\u0142awa T\u0119gowskiego pe\u0142ni\u0105cego obowi\u0105zki przoboszcza parafii \u015bw. Katarzyny oraz z jego inicjatywy, budynek ten mia\u0142 nadal s\u0142u\u017cy\u0107 jako o\u015brodek wychowawczy sierotom polskim. St\u0105d petycje osobiste i pisemne do w\u0142adz Zgromadzenia, z pro\u015bb\u0105 o przydzielenie si\u00f3str i obj\u0119cie kierownictwa i pracy wychowawczo- administracyjnej w Sieroci\u0144cu. Przyby\u0142e dnia 12 czerwca 1945 r. siostry zasta\u0142y dom przy ul. Tylnej 4 pusty, bez okien i niejednych drzwi. Wsp\u00f3lnymi si\u0142ami przeprowadzono remont w celu przystosowania go na nowo do potrzeb Domu Dziecka. Wyszukiwano i zwo\u017cono z powrotem wykradzine z domu meble i inne wyposa\u017cenie. Ju\u017c dnia 15 czerwca 1945 r. odby\u0142o si\u0119 otwarcie Ochronki parafialnej ( na parterze budynku przy ul. Tylnej 4). Zg\u0142oszono do niej oko\u0142o 80 dzieci. Za dobrowolne ofiary rodzic\u00f3w siostry zakupowa\u0142y mebelki i pomoce pedagogiczne. Dnia 25 lipca 1945 r przyj\u0119to do Sieroci\u0144ca pierwsz\u0105 sierotk\u0119 Wand\u0119 Or\u0142owsk\u0105. W nast\u0119pnych dniach Opieka Spo\u0142eczna skierowa\u0142a pi\u0119ciu ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3rzy powr\u00f3cili z Niemiec i dom na ul. Tylnej 4 powoli zacz\u0105\u0142 ponownie zape\u0142nia\u0107 si\u0119 dzie\u0107mi. Dnia 15 marca 1946 r. – nazw\u0119 Sieroci\u0144ca- zast\u0105piono nazw\u0105 Dom Dziecka. Pod koniec roku szkolnego 1945\/46 przebywa\u0142o w nim ju\u017c 26 dzieci- wychowank\u00f3w, do ko\u0144ca 1947 r.- 30 dzieci. Opr\u00f3cz Domu Dziecka przez okres 3 lat (1946-1949) istnia\u0142y tak\u017ce: \u017b\u0142obek na 10 dzieci i Bursa ( internat) dla uczennic gimnazjum i liceum \u2013 20 dziewcz\u0105t.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
Dawny Dom Katolicki na ul. Przykop w Brodnicy<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Pierwsz\u0105 Ochronk\u0119 zorganizowano bezpo\u015brednio po dzia\u0142aniach wojennych w plebanii przy ul. Farnej 1. Prowadzi\u0142a j\u0105 s. Erazma Lewandowska przy pomocy pani Marii Tykarskiej. Dzieci przybywa\u0142y coraz liczniej ,dlatego te\u017c, z powodu braku odpowiednich warunk\u00f3w lokalowych, przeniosiono j\u0105 do Domu Katolickiego przy ul. Przykop 53, gdzie warunki pracy by\u0142y bardziej dogodne.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

W tym czasie, opr\u00f3cz wymienionych prac wychowawczych ,siostry podj\u0119\u0142y te\u017c pos\u0142ug\u0119 w przyparafialnym \u201eCaritasie\u201d, opiek\u0119 nad Domem Starc\u00f3w przy ul. Przykop 35 , biednymi i pos\u0142ug\u0105 piel\u0119gniarsk\u0105 w mie\u015bcie. Dba\u0142y r\u00f3wnie\u017c o czysto\u015b\u0107 bielizny w obu ko\u015bcio\u0142ach i wystr\u00f3j g\u0142\u00f3wnych o\u0142tarzy oraz katechizacj\u0105 dzieci w szkole podstawowej.<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pi\u0119knie rozwijaj\u0105ca si\u0119 prac\u0119 si\u00f3str, przerwa\u0142 nagle nakaz W\u0142adz Pa\u0144stwowych, dotycz\u0105cy przekazania Domu Dziecka personelowi \u015bwieckiemu. Nast\u0105pi\u0142o ono w dniach 24 i 25 lipca 1962 roku, po 40 latach pracy si\u00f3str w tej plac\u00f3wce.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
Budynek na ul. Przykop 35 w Brodnicy<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Dom Si\u00f3str S\u0142u\u017cebniczek w Brodnicy <\/h4>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t