| Strona parafii pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Brodnicy | ||
Strona główna Z życia parafii: Informacje Ogłoszenia duszpasterskie Intencje Mszalne Wspólnoty Organizacje Gazetka Parafialna Duszpasterze Msze Święte Nabożeństwa Patronka Historia Kancelaria Parafialna Sakramenty: Chrzest Święty Pokuty Eucharystii Bierzmowania Chorych Małżeństwa |
HISTORIA PARAFII I KOŚCIOŁA FARNGO Pierwsza wzmianka o Brodnicy pochodzi z kroniki krzyżackiego ks. Piotra Dusburga, który napisał o fakcie przejścia obok grodu Straisbergk w 1263 r. wkraczających do ziemi chełmińskiej w trakcie II powstania pruskiego(1260-1273/1283 silnych oddziałów prusów). Miejscowość występuje w źródłach jako - 1298 -Straisberg, Strasberg, Strazberg, Strasberc, Strosburg, Strasbergk, Strasberc, około 1329 r. - Brodnicz, Strasburg, Strazberch, Brodnicza Brodnitcza alias Strasberg. Nazwa Brodnica pochodzi od nazwy brodu na Drwęcy(istniał w tym rejonie) albo od nazwy rzeczki Struga Brodnicak płynącej od jeziora Wysokie Brodno przez Niskie Brodno i wpadającej do Drwęcy koło zamku.Określenie niemieckie wsakzywało na wzgórze(górę, obok drogi starsza fersja - Strasberg) Budowę miasta, które lokowano na prawie chełmińskim rozpoczęto prawdo podobnie w 1298 roku. Parafia została założona w konicu XIII w. przez zakon krzyżacki. Prawdopodobnie wydzielon ją z istniejącej prafii w Świeciu nad Drwęcą, gdzie istniał gród należący do biskupstwa płockiego. Parafia farna obejmowała poczoątkowo obszar Brodnicy i nie co oddaloną wówczas osadę Niskie Brodno. W średniowieczu przy kościel Farnym obok urzędu pleban a(proboszcza) istniał urząd jeszcze jego zastępcy. Plebani Brodniccy, często duchowni zakonni wykonywali nieraz zlecone im przez władzę, różne zadania w administracji bądź dyplomacji. W parafi pracowali też kapelani oraz kaznodzieje. Za fundatora kościoła uznaje się zakon krzyżacki albo plebana Mikołaja Wolwelina z Sandomierza. Prawdopodobnie wcześniej istniał kościół drewniany. Poglądy na sprawe czasu i etapy budowy obecnego kościoła są zróżnicowane. Poszczególni badacze kościoła czas jego budowy datują na lata: 1310 - 1340, 1310 - 1370, 1285 - 1485 albo 1285 - 1340 - 1370 lub 1285 - 1340 - 1370. Wiele wskazuje że obecny kościół wzniesino w latach 1310 - 1340, co potwierdza jego jednorodność i zbudowanie w krótkim czasie według z góry ustalonego planu. Najprawdopodobniej najwcześniej zbudowano prezbiterium, podstawy wież oraz ściany obwodowe korpusu. Najpóźniej wykończono najwyższą kondygnację więży południowej. Ze względu na rolę, jaką odgrywały w życiu religijnym wiernych, na uwagę zasługują dwie kaplice w kościele św. Katarzyny: tak zwana polska i św. Krzyża. Ze względu na znajdującą się w niej relikwie Krzyża Świętego oraz nadawane przez biskupów odpusty cieszyły się one dużą czcią wiernych, którzy według Jakuba Fanhidejskiego pielgrzymowali do niej z daleka. Upadek popularności kaplicy związany był z rozwojem reformacji w XVI w. Kościół św. Katarzyny został przejęty przez luteranów w 1554 roku. Świątynia powtórnie została przejęta przez proboszcza katolickiego w 1598 roku Jana Praevantiusa. Według ks. Stanisława Kujota w połowie XVII w. do parafii św. Katrzyny należały: Brodnica, Bartniki, Kruszynki, Niskie Brodno, Michałowo, Boborowiska, Przydatki i Karbowo. Wydaje się że wojny szwedzkie zpowodowały poważne uszkodzenia wnętrza, skoro w 1660 r. nastąpiła druga konsekracja kościoła św. Katarzyny, której dokonał bp Adam Kos. Wnętrze zyskiwało początkowo barokowe, a później rokokowe organy. W drugej połowie XIX W. naprawiano fundamenty w 1867 roku, wymieniono witraże w latach 1880 - 1889, dalsze prace przy prezbiterium majły miejsce w latach 1904 - 1908, pokryto chełm wieży blachą miedzianą w 1913 roku, a w 1927 dokanano remontu zakrystii i krucht, wymalowano portale i wnęki wprowadzono malowidła śienne w kapliccy. Ostatnio istniejące ołtarze poddano gruntownej restauracji, podobnie jak zabytkowe organy. We wnętrzyu warto zwrócić uwagę na ostatnio odsłonięte średniowieczne malowidła np. ze św. Krzysztofem oraz portrety trumienne z XVII w. HISTORIA KOŚCIOŁASZKOLNEGO Kościół filiajalny Matki Bożej Królowej Polski(Szkolny) pierwotnie do 1945 roku zbór Ewnagelicko - Unijny. Wzniesiony w latach 1827-1830 według projektu Stanisława Hebanowskiego w stylu neokalsycystycznym. Kamień węgielny wmurowano 16 marca 1827 roku. Do budowy kościoła uzyskano 2500 talarów ze sprzedaży zredagowanej przez burmistrza Brodnicy Zermana Ulotki pt."Dusza". Dalsze 500 talarów zebrana podczas kolekt. Pracę przy budowie kościoła utrudniały władzę pruskie, którę zamiast wyrażenia zgody na budowę oferowały ewangelikom katolicki kościół oo. reformatów. Protestanci niechcąc zrażać katolików z tego nie skorzystali,a katloicy wdzięczni ewangelikom dostarczali do budowy kościoła drewna budulcowego. Wkońcu uzyskano zgodę i dotację w wysokości 4500 talarów. Poświęcenie kościoła nastąpiło w Niedzielę Palmową 4 kwietnia 1839 roku. W lutym imarcu 1945 roku kościół został sprofanowany żołnierzy sowieckich. Kościół jest budowlą późno kalsycystyczną, nieoriętowaną, zwróconą prezbiterium ku zachdowi. Murowany z cegły, otynkowany. Założony na rzucię prostokąta z niską kwadratową wieżą, przechodzącą wyżej w ośmiobok wintegrowaną w korpus od wschodu. Prezbiterium wśrodku z dwiema piętrowimi przybudówkami po bokach w obrębie korpusu. Wnętrz świątyni jest jedno przstrzenne z emporami wspartymi na trzech parach kolumn - doryckich pod balkonami i jońskich powyżej - sięgających płaskiego stropu. Dach korpusu dwu spadowy, chełm wieży w formie ośmiobocznego ostrosłupa. |
Watykan Episkopat Polski Diecezja Toruńska Caritas Polska Caritas Toruń Caritas Brodnica Niedziela KAI Radio Maryja TV TRWAM Mateusz Urząd Miasta Brodnica |